30 Januari 2014, Over Sangria, Kaas, Koffie en een nieuwe weg naar het paradijs.

En dan wordt je wakker op 30 januari. Zonder, op de terugweg van het station, te stoppen bij het café van meneer Costa, waarmee de cafeïne inname al vroeg op de morgen met twee dosis' te kort schoot, werd mijn rit huiswaarts belemmerd door grote graafmachines en vrachtwagens op de Rua de grande vibration. Waar, tot voor een paar uur geleden, de overhangende olijftakken de lak van mijn auto schraapte, ontluikte nu het zicht op het groene maaiveld van Vale do Pereiro tussen de kale stammen van honderd jaar oude bomen. Een dozijn, met reflecterende regenkleding uitgedoste, op bezem en schep leunende, mannen bevolkte het smalle straatje. Met een rode vlag in de linkerhand omhoog gestoken wegwerker stapte pardoes voor de auto. Het zal zeker gelegen hebben aan de te weinig tot mij genomen koffie waardoor er een aanval van frustratie opborrelde bij het omlaag blijven van de groene vlag. Natuurlijk, we klagen al jaren over het slechte wegdek van het straatje naar het paradijs boven op de heuvel, maar een blokkade van een paar honderd meter tussen de plek waar ik moest wachten en “Casa Agradavel” was moeilijk te aanvaarden zo vroeg op de morgen. Nog maar een beetje tabak in een vloeitje draaien dan en wachten op permissie tot passeren. Tien minuten bleek een lange tijd en ik overweeg om voortaan standaard een thermoskan koffie mee te nemen als ik van huis ga. Nee, “Ik ben niet verslaafd aan koffie”, herhaal ik nog maar eens.

Het is waar, ik kan niet verslaafd zijn aan koffie, sterker nog, het zou wel eens strafbaar kunnen zijn om dat te beweren. De Europese bedrijven die Sangria produceren mogen dat ook niet meer op de fles of, als het om goedkope troep gaat, Tetra pak zetten. Sangria is een product dat wordt geproduceerd op het Iberisch schiereiland volgens een meerderheid in de Europese Unie, dus uitsluitend in Portugal en Spanje. De term die ze voortaan moeten gebruiken is “aromatised wine-based drink” aangevuld met “produced in…” met de naam van het land en de streek waarin het geproduceerd wordt. De meeste Sangria wordt geproduceerd door Noord Europese bedrijven voor supermarkt ketens en discount slijterijen en het echte spul wordt dus een zeldzaamheid. Niet dat ze in Portugal nu denken aan de mogelijkheden om het drankje als exclusiviteit te gaan verhandelen, zover strekt de ondernemers mentaliteit niet. Nadeel voor al die huisvrouwen die een Sangria dieet volgden is dat ze nu hun dure geld verspild hebben aan een vaag alcoholisch, aromatisch, op wijn gebaseerd drankje. Zo ben ik dus verslaafd aan “Mistura com 20% café” en niet aan koffie. Gelukkig maar want een pak koffie kost nog meer dan een pakje tabak en is derhalve onbetaalbaar.

Meneer Costa rekent 65 cent voor een abatanado, voor Portugese begrippen een wat waterige “dubbele koffie”. Het cafeïne gehalte overstijgt echter vele malen het gehalte van mijn thuis brouwsel “Mistura Soluvel de Cereais e Café.” Het zou dus mooi zijn als we in Europa voortaan op de verpakking gelijk kunnen zien wat het is. Verpakte of gebottelde sinaasappelsap zou voortaan dus aangeduid worden met “waterige suikerhoudende substantie aangelengd met een aroma van op sinaasappel lijkende smaakstoffen”. Natuurlijk is het een vorm van gerechtigheid, Edammer is een kaassoort die geproduceerd wordt in Edam, simpel. Maar ook die benaming stand voor kort op de verpakking van allerlei inferieure merken. Natuurlijk rijzen er problemen op aan de liberale grenzen van Europa. Nasi kruiden komen uit Indonesië, Ouzo komt uit Griekenland, Brie-achtige kaassoorten komen uit Frankrijk, Port komt uit Portugal en niet uit de Deutsche distilleerderij van de Lidl, gelukkig maar. Ik zelf ben een product uit Nederland, oei!

Nou even dan. Even net doen alsof ik geen Nederlander ben. Ik ben een waanzinnig goede creatieve houtbewerker, een met de “Art & Fram Award” toegekende ambachtelijke traditionele lijstenmaker, een talentvolle marionetten bouwer en poppenspeler, een fantasievolle minnaar, en een, met een perfect stel oren toebedeelde, studio- en liveopname engineer. Ik spreek perfect Nederlands, Duits en Engels. Mijn video producties zijn van een waanzinnig vermakelijke kwaliteit, mijn columns zonder enige vorm van schroom of persoonlijke geheimen en doorvlochten met realiteitszin, nuance en ironie. Mijn boek “Braakland” is een ondefinieerbare bestseller. De festivals en kunstzinnige evenementen die ik organiseer lopen iedere keer uit op een belachelijk succes. Echt, ik lijk Ivo Niehe wel. Ik ben een creatieve mastodont en het is dan ook onbegrijpelijk dat ik nog nooit aan de tafel van “De Wereld Draait Door” of bij “Pauw en Witteman” heb mogen aanschuiven. Ik heb ben niet eens in staat gesteld om een optreden bij “Knevel en v.d. Brink” te weigeren. Ik ben een moderne Homo Universalis. Maar kreeg er tot nog toe, met uitzondering van de 2005 Art & Frame Award, nooit een prijs voor. Dat hoeft ook niet, maar het is tekenend. De enige die mijn succes op waarde wist te schatten en me uitnodigde om in zijn televisieprogramma te verschijnen was de immer aimabele Harry Mens, maar hij ging er vanuit dat ik daarvoor wel 15.000 Euro zou doneren aan zijn persoonlijke “Stichting tot ver-se-rieu-se-ring en verrijking van het product Mens.”

Hier in Portugal hebben ze wat dat betreft een andere mentaliteit. 

Succesvolle landgenoten worden op handen gedragen. Rui Costa de wielrenner, die in Spanje spelende voetballer, een dooie Angolees, het maakt niet uit. Talent of geen talent, als je zo hoog kunt springen dat je boven de maiskolven uit komt ben je een held. Van meneer Costa mag ik bij ieder bezoek zijn krantje inzien. De eerste 10 pagina's sla ik over, die zijn gereserveerd voor voetbal, de pagina's over economie en politiek staan vol met leugens, de 6 midden bladen staan vol met, enkel en alleen, dames die zich aanbieden voor mysterieuze handelingen waarbij de focus van de foto's ligt op billen en borsten. De laatste sectie is dagelijks gereserveerd voor Daniela Ruah, een Portugese die succes heeft in Hollywood en sinds haar rol in NCIS Los Angelos, een ware heldin is geworden. Vorige week nog stond haar onlangs geboren baby, liggend op een stinkdier-achtig wit-zwart velletje, paginagroot afgebeeld. Weinig tekst en dus ook voor een succesvolle, edoch simpele, Nederlandse immigrant goed te begrijpen.

Sinds vanmorgen kan ik dus het landschap zien van Vale do Pereiro. Het is steil en onmogelijk om machinaal te maaien. Misschien is het daarom dat, als je boven het maaiveld uitsteekt, de boer met zijn zeis enige voorzichtigheid in acht neemt. In Nederland moeten men maar eens af van het devies: “Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.” Als je een talent hebt, of meerdere talenten hebt, mag je die best etaleren. Daar is niets mis mee, zelfs al is dat een uitmuntende manier van een depressie beleven of het gewoon Ivo Niehe zijn. Om de weg naar je eigen paradijs te vinden moet je vaak onverharde afslagen nemen, af en toe omkeren en je GPS-apparatuur uitzetten. Volgens mijn buurman zullen de werkzaamheden aan de Rua de grande vibration enkele weken duren. Het stemt me echter goed, beter en gelukkig dat de ambtenaren van onze gemeente mijn paradijs belangrijk genoeg vinden om er een mooie, brede, obstakelloze straat naar toe te maken.