2 Januari 2014, Portugal, het einde van de recessie, het begin van meer ellende.

En dan wordt je wakker op 2 januari. Op zich is dat een positieve gewaarwording, het blijkt dat je nog steeds verslaafd bent aan cafeïne en nicotine, je spieren en botten nog steeds protesteren bij het uit bed kruipen en dat de regenbui die 2013 uitluidde nog steeds z'n waterproductie neerstort op juist dat plekje aarde dat jij als domicilie hebt gekozen. En toch bekruipt je een gevoel van onzekerheid. Iets is anders, alleen lukt het niet om dat te omschrijven. Nee, het is niet de korter wordende nacht, nog de veranderde programmering van radio1 of het percentage cichorei in het bruine mengel dat op koffie moet lijken.

De wereld is nog steeds donker bij het moeizaam starten van de auto om 6 uur. De route naar het treinstation heeft nog evenveel bochten en heuvels als gisteren, het wegdek is nog even slecht onderhouden als vorig jaar en het jaar daarvoor. Het enige stoplicht dat je tegenkomt alvorens het dagelijkse afscheid van je geliefde plaatsvindt gaat bij, ondanks de voorzichtige toenadering, nog altijd op rood. Het tot ritueel geworden sigaretje roken, voor het betreden van het perron, blijft de afbakening van het slechts kort samen zijn. Het ritme van de dag wordt bepaald door het tijdstip waarop de trein 's avonds weer het station binnenrijdt. Alles lijkt op gisteren, zoals gisteren op eergisteren leek. Zelfs de dagelijkse abatanado* bij meneer Costa die, 7 dagen per week, 52 weken per jaar, zijn café om 6.30 uur opent, wordt met een vloeiend automatisme geserveerd. Je zou haast denken dat het koffieapparaat een eigen leven gaat leiden als gevolg van een klaarblijkelijke herkenning van de voorrijdende voiture. Het krantje ligt al op tafel, de TV staat aan en mevrouw Costa vult de vitrine met gebak en broodjes zoals ze dat iedere dag doet de afgelopen 40 jaar.

En dan valt het spreekwoordelijke kwartje. De krant staat vol met tabellen en overzichten, het nieuws op de TV laat statistieken en plastische plaatjes van allerlei geneugten zien met daarnaast cijfer rijtjes, becommentarieert door een druk gebarende fiscalist en een Portugese variant van een boze Emiel Roemer. Lonen van overheidsfunctionarissen worden wederom gekort, de accijns op alles, maar dan ook echt alles, gaat omhoog. Drank wordt 5% duurder, roken 30%, brandstof gemiddeld 3% en naarmate er meer financiële maatregelen geduid worden door de belastingspecialist blijkt dat het einde van de crisis voor de gemiddelde Portugees nog ver weg is.

Op nieuwjaarsdag had, de miljoenen verdienende, Cavaco Silva de natie toegesproken en het einde van de recessie aangekondigd en de politieke partijen opgeroepen om hun verschillen in inzicht terzijde te schuiven, zodat hij met trots de onderhandelingen met de EU aan kon gaan. De komende zomer zou er een eind moeten komen de zogenaamde “bailout”. De oppositie leiders noemde het gewoon liberale, kapitalistische retoriek en daarmee was de discussie teneinde. De staat Portugal mag dan trots zijn op de behaalde resultaten, maar de staat waarin Portugal zich bevindt is als een leeg wijnvat. De geur van kwaliteit is nog aanwezig maar de inhoud zelf is verdampt. Ook in Portugal zijn de machthebbende politici vergeten dat het de mensen zijn die een land vormgeven. En die mensen zijn alle mogelijkheden tot ontplooiing en initiatief ontnomen, de nog functionerende scholen leveren afgestudeerden af die vervolgens in het buitenland opzoek gaan naar een baan. Doctoren draaien hun diensten in deeltijdbanen, de route van het ambulance personeel is afhankelijk van het ziekenhuis waarin ze werken op de desbetreffende dag. De gelukkigen die nog werk hebben zien hun baan in gevaar komen omdat ze door de dagelijkse stakingen in het openbaar vervoer niet aan hun verplichtingen kunnen voldoen. De privatisering van nutsbedrijven, de “eerlijke” overnames van supermarktketens en bedrijven door buitenlandse beleggers resulteren in een belastingvrije geldstroom richting brievenbussen in Amsterdam, waardoor de overheid steeds minder belastinggeld in de schatkist ziet belanden. De opgestapelde BTW verhogingen en het verlagen van het minimum loon hebben er toe geleid dat er juist minder inkomsten uit BTW worden gegenereerd. Kortom, chaos en uitzichtloosheid alom. 50 Eurobiljetten worden een zeldzaamheid, de pinautomaten zijn gevuld met enkel 5, 10 en 20 Eurobiljetten.

Meneer Costa rekent tegenwoordig ook 65cent voor een abatanado, met overlegging van een bonnetje, dat wel. Mocht een politieagent mij zonder reçuutje uit het café zien komen, zou hij niet twijfelen om me een flinke boete te geven. Het is mijn plicht om te vragen naar een bonnetje, ook al is het maar voor een kop koffie. Meneer Costa heeft nog steeds moeite met z'n digitale kassa, die hij verplicht moest aanschaffen voor 2200 euro. Na 40 jaar, 16 uur per dag, trots de eigenaar te zijn geweest van een mooi etablissement, is hij dan toch nog met een bazige controleur, in de vorm van een rechtstreeks aan de belastingdienst rapporterende kassa, opgezadeld. Nee, dat geldt natuurlijk niet voor multinationals, die betalen sowieso geen belasting in het land waar ze fysiek gevestigd zijn. Portugal moet gered worden door de kleine ondernemers en voor een appel en een ei werkende middelen met een sofinummer, vroeger wel bekend als mensen met naam en toenaam.

't Duurt meestal maar een kwartiertje, mijn persoonlijke koffietijd. Om 7 uur sta ik weer buiten, de regen regent nog steeds, de zon verschuilt zich nog steeds in het donker, de lantaarnpalen gaan gelijk iedere dag op genoemd tijdstip uit. Bij de Repsol** vul ik de tank met het aantal liters diesel die mijn schamele ter beschikking staande 25 Euro vertegenwoordigen, help ik de aardige dame even met het versjouwen en ophangen van de brandblussers, gewoon omdat ik 2 keer per week de eerste klant ben. De rit naar huis is 3 voorgedraaide sigaretjes lang. Bij aankomst is het stil in huis, de hond slaapt nog, en dat kun je niet anders dan verstandig noemen van onze 15 jarige viervoeter. Ook de achtereenvolgende handelingen maken deel uit van het dagelijkse ritueel. Koffiewater op zetten, laptop opstarten, via twitter, facebook, keek en pinterest door-linken naar het andere nieuws dan dat via Radio1 te horen is, een broodje smeren en het hete water op het instant mengsel van cichorei en koffie gieten. De dagelijkse overdenkingen schrijf ik van me af, het vervolg van mijn acties hangt af van de fysieke gesteldheid van m'n rug, de weersomstandigheden en de gemoedstoestand welke deze met zich meebrengen. Vandaag zijn dat aardappels schillen, het ontkennen van de noodzaak om toch eens een fysiotherapeut te bezoeken, de houtkachel aansteken en deze column online zetten.....