Doorgaan naar hoofdcontent

Een Portugese oplossing voor Sinterklaas, Kerst en Sylvester

Nee, doorzonwoningen zijn het niet. Eerder kleine bunkers met 80cm dikke muren en hier en daar een raam op het zuiden. Tralies zijn een gebruikelijke opties en de rolluiken zelden open. In de zomer is dat domweg om de warmte buiten te houden, in de winter visa versa. 5 December, midden op een heuvel in het rurale hart van Portugal.  Rook uit de schoorsteen, de houtkachel opgestookt tot een warme bron van interne zaligheid. De blik naar binnen gekeerd, en de buitenwereld uitgesloten van voyeurleuze doorkijkjes. Geen grote plaat dubbelglas, geen vensterbank met kaapse viooltjes of geraniums. De Portugese Sinterklaas heeft het moeilijk. Hermetisch afgesloten huizen, ondoordringbare schoorstenen.

Niet dat St. Nicolinas van oorsprong vrijgevig rond ging van kinderwens naar klaar staande schoenen.  Het aan hem opgedragen feest in Guimãraes dateert uit 1691. Het begon allemaal met wat pelgrims die naar de kapel van Nossa Senhora da Conceição de Fora, danwel onderweg waren naar Santiago de Compostela. St.Nicolinas werd de beschermheilige van een genootschap bestaande uit studenten van de universiteit, en nee dat waren geen zwarte pieten in die tijd. Na verloop van tijd verschoof het ledenbestand van de broederschap meer naar middelbare scholieren, al zullen ze zich in die tijd anders hebben genoemd.

Het feest van St. Nicholas begon als een eendaagse viering met een Mis op de vroege morgen van 6 december, gevolgd door populaire volksspelen in de middag. Het genootschap bouwde de capela de São Nicolau in de kerk kerk van Oliveira. Door de eeuwen heen nam het animo voor het feest af, maar in 1895 was er plotseling een opleving.
Het feest werd plotseling gevierd op 5 en 6 december om uiteindelijk uit te groeien in een feest periode van 8 dagen.

Ieder jaar koos het genootschap een student uit hun midden die verantwoordelijk werd voor de organisatie van de feestelijkheden. Natuurlijk was het een mannenzaak, meisjes en vrouwen mochten toekijken vanuit de, voor de gelegenheid geopende ramen of bij de meer welgestelde families vanaf een balkon. Omdat het festival gelijktijdig werd gehouden met de Noveen, het negendaagse gebed, tot de heilige vrouwe van vruchtbaarheid, begon het iedere morgen om 6 uur van de eerste tot de negende december.

Na een ochtend mis in de kapel van Nossa Senhora da Conceição de Fora, gingen de studenten de stad in om voor een voedsel te collecte. Voorop gegaan door een band die de "Hymne van Nicolinas"speelde begaven ze zich naar het Plaza de Santiago en werd de opgehaalde etenswaar samen met de inwoners van het armenhuis genuttigd. Na een processie door de stad zouden de studenten het avondeten aangeboden krijgen door de "restaurants"en herbergiers.

In het laatste uur van de negenentwintigste november plaatste de broederschap een grote dennenboom op een plein en liepen vervolgens de hele nacht in een processie door de stad. Tot het ochtendgloren liepen de genootschap leden en voormalige studenten al drummend, zingend, vlag waaiend met lantaarnen door de stad. Het slachtfeest van de Moren gecombineerd met een dennenboom en een heilige werd langzamerhand een compleet carnaval. Een spreker, nu zouden ze hem in Limburg een Buutreedner noemen, werd gekozen uit de studenten om een formele toespraak te houden tot de burgers op het festival, hij zou de aarde prijzen en alles wat heilig is voor studenten, met klassieke referenties en satirische commentaar op de actualiteit.

Drummers begeleiden de omroeper, die zijn toespraak op vijf locaties zou houden op 5 december. Te vroeg voor een oudejaarsconference, maar voor het gemak zou je ook die feestelijkheid als een deel van het St. Nicolinas feest kunnen zien. Iedereen zou z'n kostuum dragen, nette strik en zwarte handschoenen.

Wat begon als kattenkwaad, het verplaatsen van voorwerpen van hun rechtmatige plaats, werd geïnfiltreerd door echte dieven, wat leidde tot het verbieden van die traditie. Tegenwoordig zijn oudejaar stunten weer een terugkomende gebeurtenis. Alleen hier in Portugal gebeurd dat in de nacht van 4 op 5 december.

Eén keert per jaar gaan de ramen en rolluiken open in Guimares op 6 december, en kan men zien wat er achter de voordeur afspeelt. De studenten van het genootschap trekken door de straten met banieren aan hun lange speren met daarop een appel gespietst. Elke kleur banier heeft zijn eigen betekenis, maar de witte zijn voor de moeders. Voorop een lange stoet van praalwagens lopen studenten die met hun speren de appels aanbieden aan de meisjes en vrouwen op de balkons en in de open ramen.

Appels in plaats van pepernoten en marsepein. Als Zorro geklede studenten in plaats van zwarte pieten. Achter de stoet lopen politieagenten met verrekijkers en fototoestellen om, dat wat zich op de vensterbanken en achter de open ramen, afspeelt te registreren. De agenten zijn opzoek naar hennepplanten, dames in zwartleren outfits en omdat de rolluiken, na de 6e december, weer voor een jaar gesloten zullen zijn wordt hun observeringsvermogen op de proef gesteld.

Misschien zou het een goed idee zijn om de sinterklaas intocht in Spijkenisse te combineren met carnaval en een fruit of bloemencorso. De dienders verkleed als zwarte pieten met telelenzen kunnen hun nieuwsgierigheid bevredigen en de gemaakte foto's via de sociale media verspreiden als algemene waarschuwing. Het zal niet toevallig zijn dat de wijkagent die onlangs de ontdekking van een SM kamer twitterde "Sylvester" Kreft heet.

Een processie met Sinterklaas, zwarte pieten, kerstmannen, rendieren, Katholieke priesters, carnavalvierders en praalwagens vol spionage apparatuur, gewoon, één keer per jaar. Misschien dat de combinatie met een Gay Parade vol schaars geklede met leren riemen verstrengelde feestvierende homo's en lesbiennes een goede camouflage zou zijn voor een in latex gehulde wijkagent.
Dan kan hij Spijkenise eens "Kreftig" onder de loep nemen tussen 5 december en Sylvesternacht.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Passie voor Nederland

Een paar jaar geleden verliet ik Nederland, waarschijnlijk voor altijd, na de vele teleurstellingen die zich voordeden met plaatselijke overheden en de grote ambtelijke molen. Als kleine ondernemer mocht ik al weinig, werden allerlei wettelijke plichten onmogelijke obstakels en iedere kans op de vrijheid die ik nodig acht een illusie. In, toegegeven, een staat van teleurstelling en boosheid begon ik een weblog om mijn kijk op de lopende zaken uiteen te zetten. GenoegVanNederland ontsproot uit walging voor een oneerlijke overheid en de afgenomen rechten, kansen en toekomst van het individu. Genoeg van Nederland.....klinkt wat negatief misschien. Maar het is geen 'genoeg' hebben van de mensen, het landschap, het eten, vrienden, kennissen, familie enz. Het is de weerzin tegen een zogenaamd democratisch systeem, wat al jarenlang niet meer aan de omschrijving voldoet. Het is een weerzin tegen de verhoudingen, tussen de realiteit van de dagelijkse beslommeringen en de papieren waarhe...

Een groen gezin versus Femke’s opvattingen.

CO2 is de norm waartegen alles wordt gespiegeld. In dit moment van de culturele geschiedenis, waar in alle onderwerpen van gesprek aan elkaar worden gekoppeld door een overkoepelend thema, bereikt de emancipatie van de mens z’n hoogtepunt. Het is nog maar een paar jaar geleden dat, geitenwolsokken dragende, milieu bewuste lieden als onaangepast en alternatief werden bestempeld. Diverse “onbegrepen” individualisten emigreerden naar het platteland en, bij gebrek aan mogelijkheden, naar andere plaatsen op de wereld. Met een eigen biologische moestuin, zonne-energie, aardwarmte, kleinvee en in de ideologische setting zelfs compleet self-supporting bouwden ze een levenswijze, die door het gros werd omschreven als “idiotologie”. Maar nu kwam de “crisis”. Al jarenlang werden de kosten van gas, elektriciteit, olie en dagelijkse boodschappen steeds hoger, mede door allerlei belasting technische regeltjes en onderwaardering van de zo beminde Nederlandse gulden. Geld wordt steeds schaarser en pri...

Zondagse Boodschappen

Zomaar een zondag, in mijn huidige woonplaats te midden van de Portugese natuur. Meneer de Pastoor opent de deuren van de kerk en na enkele minuten is deze vol met katholieke dorpsgenoten. Na de dienst, loopt iedereen naar de overkant van het plein, waar de plaatselijke kroeg al een tijdje open is. Koffie met een likeurtje, het gesprek van de dag en dan naar huis. Na de lunch (die hier tussen 13 en 15 uur wordt genuttigd) stappen velen in de auto en gaan boodschappen doen bij één van de grote supermarkten in de omgeving. Ja, ondanks de overwegend conservatief katholieke instelling, zijn in Portugal de supermarkten, winkels en winkelcentra gewoon open op zondag. Met uitzondering van kerstdag (want een 2e kerstdag is hier niet aan de orde), nieuwjaarsdag en de “dag van de republiek” zijn de bedrijven hier zeven dagen per week in touw. De meesten iedere dag tot 21.00 uur, maar je moet er niet van opkijken dat een winkelcentrum zondagavond om 23.00 uur nog open is. Men respecteert de geloo...